توضیحات اثر
اثر خوشنویسی خط نسخ و رقاع «سوره فجر» – استاد صابر صفایی
1 عدد در انبار
اثر خوشنویسی خط نسخ و رقاع «سوره فجر» – استاد صابر صفایی
یکی از روشهای هنری خطاطی است که در آن از رنگهای مختلف برای تزئین و نگارش حروف و کلمات استفاده میشود. این سبک نگارش به خصوص در کتب قدیمی، نسخههای خطی و تزئینات مذهبی و هنری بسیار رایج بوده است. رنگهنویسی به متنها جلوهای ویژه و زیبا میبخشد و توجه بیننده را جلب میکند.
در رنگهنویسی، از رنگهای متنوع برای برجستهسازی قسمتهای مختلف متن استفاده میشود. این رنگها میتوانند همگی هماهنگ باشند یا به صورت تضاد ایجاد کنند. کاغذ رنگه نویسی عموما باید از جنس تحریر و خاص باشد و کاغذ های رنگ شده عموما باید با دقت و سلیقه خاص رنگ شده باشد تا جلوه و جذابیت بیشتری پیدا کند. کاغذ های رنگه نویسی توسط خود استاد صفایی ساخته می شوند.
گاه در رنگهنویسی، متن به بخشهای مختلفی تقسیم میشود که هر کدام با رنگها و تزئینات خاصی نوشته میشوند. این کار به خوانایی و جذابیت متن کمک میکند. هنرمندان خطاط با ترکیب هنری رنگ و خط، به متنها جلوهای ویژه و خیرهکننده میبخشند که هم از لحاظ زیباییشناسی و هم از لحاظ معنوی تأثیرگذار است.
یکی دیگر از اقلام سته ابداعی ابن مقله شیرازی است که انواع و سبک های مختلف عربی، ایرانی، ترکی، هندی و … آن در عالم اسلام وجود دارند. خط نسخ یکی از مهمترین و رایجترین خطوط اسلامی است که به دلیل وضوح و خوانایی بالا برای نگارش قرآن و کتب دینی بسیار محبوب بوده و از قرن چهارم تا الان مورد استفاده قرار گرفته است. حروف در خط نسخ در یک ردیف ساده و منظم نوشته میشوند که باعث خوانایی بیشتر این خط میشود. قطعه حاضر به خط نسخ ایرانی نگاشته شده است.
خط رقاع یکی از خطوط ششگانه است که برای نوشتن نامه ها و فرمان های پادشاه و بزرگان مورد استفاده بوده است. شکل کلی آن از خطوط نسخ و ثلث ملهم است. حروف در خط رقاع به صورت متصل به هم نوشته میشوند که باعث سرعت در نگارش این خط میشود. خط رقاع را می توان مادر خط تعلیق معرفی کرد. این خط قابلیت ترکیب بندی های زیبا و فضاسازی زیادی دارد.
در قرون اخیر از این خط برای امضا، عناوین و انجامه کتاب ها و نوشته ها استفاده میشده است که استاد صفایی هم به عنوان امضای کار از این خط استفاده کرده است.
هر دو نوع خط نسخ و رقاع از اهمیت و کاربرد خاص خود برخوردارند ولی خط رقاع، عمدتا در ایران مورد استفاده قرار میگیرد. ذکر این نکته ضروری است که در دوره قاجار، علاقمندان و اساتید خوشنویسی، مانند میرزا غلامرضا و دیگر بزرگان، ابتدا خط نسخ را که به عنوان پایه، مادر و ستون خوشنویسی ایران است، فرا می گرفتند و سپس به خطوط دیگر مثل نستعلیق و ... روی می آوردند.
برای خلق این اثر فاخر که با قلم نیم میلی متری و به صورت غبار نوشته شده، مراحل زیر طی شده است:
1. اولین و مهمترین مرحله ، شروع اتود برای تعیین کمپوزیسیون، صفحه آرایی و سپس اندازه و فاصله سطرها و همچنین همنشینی حروف و کلمات است. این فعالیت با توجه به اصول زیبایی شناسی و مبانی خوشنویسی ایرانی می باشد و نیازمند توجه بیشتر و صرف زمان بیشتری نسبت به کنابت عادی خط نسخ است.
2. بعد از ترکیب بندی، حسن همجواری حروف و کلمات، نوبت خلق اتود نهایی در نهایت ایجاد ترکیب و قالب نهایی با دقت بیشتر نسبت به مرحله قبل است. این مرحله به تناسب حساسیت و دقت وسواد بصری هنرمند، هفته ها طول می کشد، از این رو نیازمند دقت و صبر زیادی است تا ترتبب و جایگذاری مفردات، عناصر تزیینی و اعراب، انحناها و زوایا به صورت هماهنگ، ریتمیک، منظم و زیبا با هم قرار داده شوند.
3. مرحله سوم، اجرای اصلی اثر هست که با توجه به اتود نهایی انجام می گیرد. چون این اثر ترکیب بندی خاص و در عین حال جذاب و منحصر به فردی دارد و از رنگ های مختلف سرد و گرم به صورت مکمل و متحد در کنار یکدیگر استفاده شده، دارای حساسیت زیاد و سختی همراه بوده و شاید دهها برگ کاغذ، برای ترکیب و چیدمان رنگ ها در کنار هم و اجرای نهایی آن استفاده شده است.
4. مرحله چهارم، افزودن جزئیات و تزیینات، اعراب و اصلاح کلی اثر است. در این مرحله، تصحیح اشتباهات خیلی جزئی و پرداخت و رتوش نهایی خطوط انجام می شود. این کار با استفاده از قلمهای نازکتر و قلم موی خیلی ظریف و با دقت هر چه بیشتر انجام میشود. چون نوع کاغذ این اثر به صورت دستی و با رنگهای طبیعی انجام شده و حالتی مات دارد، امکان تیغ کاری و اصلاح را محدود می کند به همین علت در حین اجرا و وجود اشتباه، امکان ویرایش نبوده و اجرای اثر متوقف شده و اجرای اثری دیگر آغاز شده است. اثر سوره فجر روی مقوای بدون اسید و ضخیم تر چسبانده شده تا مقاومت و استحکام آن بیشتر شود.
این گالری آنلاین در سال 1403 شروع به کار کرده است. امیدواریم که در کنار هم بتوانیم لحظاتی هنری خلق کنیم.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.